Fason Üretim: Maliyet, Süreç ve Sözleşme Rehberi
Fason üretimde teklifin içinde neler olduğunu, birim maliyetin nasıl hesaplandığını, süreci hangi aşamalarla yöneteceğinizi ve sözleşmeye yazmanız gereken maddeleri anlatıyoruz.
Fason üretim, bir markanın ürünlerini kendi fabrikası yerine anlaşmalı bir üreticiye, kendi markası ve talimatlarıyla ürettirmesidir. Makine, bina ve kadro yatırımı yapmadan ürün çıkarmayı sağladığı için yeni markalar kadar büyük firmalar da kapasite açığını fasonla kapatır. Kavramın temelini fason ne demek yazımızda anlattık; bu rehber işin para ve sözleşme tarafına odaklanıyor.
Üreticiden gelen tek satırlık "birim fiyat" aslında birkaç kalemin toplamıdır. Teklifleri karşılaştırırken bu kalemleri ayrı ayrı istemek, hangi üreticinin nerede pahalı olduğunu görmenizi sağlar.
Aşağıdaki tablo, 1.000 adetlik bir tekstil siparişi için temsili bir hesaptır. Amaç rakamın kendisi değil, hesabın mantığını göstermektir.
Aynı siparişi 3.000 adet verdiğinizde kalıp ve numune gibi tek seferlik giderler üç kat daha fazla ürüne bölünür; adet başı pay 8 ₺'den yaklaşık 2,7 ₺'ye iner. Bu yüzden büyük siparişte birim fiyat düşer. Ancak satamadığınız stok da size maliyettir; adedi satış tahmininize göre belirleyin.
İçindekiler
- Fason üretim neden bu kadar çok tercih ediliyor?
- Bir fason teklifinin içinde neler vardır?
- Birim maliyet nasıl hesaplanır? (Temsili örnek)
- Fason üretim süreci: 7 aşama
- Sözleşmeye yazılması gereken 10 madde
- Sık yapılan 5 hata
- Kısa kontrol listesi
Sıkça sorulan sorular
Fason üretim fiyatı neye göre belirlenir?
Hammadde, işçilik, makine süresi, ambalaj, fire oranı, kalite kontrol ve üreticinin kâr payı birim fiyatı belirler. Sipariş adedi arttıkça sabit giderler daha çok ürüne bölündüğü için birim fiyat genellikle düşer.
Hammaddeyi ben mi vermeliyim, üretici mi almalı?
İkisi de mümkündür. Hammaddeyi siz verirseniz kaliteyi daha iyi kontrol edersiniz ama stok ve lojistik yükü sizde kalır. Üretici alırsa süreç kolaylaşır; bu durumda hammadde özelliklerini sözleşmeye yazın.
Fason üretim sözleşmesinde en önemli madde hangisi?
Ürünün teknik tarifi ve kabul kriterleridir. Onaylı numune, ölçü toleransları ve hatalı ürün oranı yazılı değilse teslimde anlaşmazlık çıkması çok olasıdır.
İlk siparişte ne kadar üretim yaptırmalıyım?
Üreticinin minimum sipariş miktarını (MOQ) karşılayan en düşük adetle başlamak riski azaltır. Satış verisi geldikçe adedi artırıp birim fiyatı düşürebilirsiniz.